Lorentz Center - PERSBERICHT
  Current Workshop  |   Overview   Back  |   Print   |   Home   |   Search   |     

    PERSBERICHT

Signalen in en rond een lichaamscel

Natuurkundigen, biologen en wiskundigen komen van 23 mei tot 5 juni bijeen in het Lorentz Center (Leiden) in een workshop over biologische regelmechanismen in en rond cellen.

Er heerst vaak een grote bedrijvigheid in en rond een cel. Signalen gaan heen en weer, complexe biomoleculen worden op commando aangemaakt, er is een voortdurende spel van actie en reactie. Regelmechanismen zijn vaak complex, met een onderlinge samenhang die lang niet altijd duidelijk is. Bijvoorbeeld de manier waarop een cel commando's van buitenaf ontvangt en intern verwerkt. Een signaal (bijvoorbeeld om DNA af te lezen en een eiwit te synthetiseren) wordt opgevangen bij het membraan van de cel en wordt vervolgens omgezet in een intern signaal, dat van de membraan naar de celkern gaat. Er is slechts een drietal stoffen, dat als second messenger het signaal naar de celkern kan transporteren. Samen moeten die drie stoffen honderden verschillende boodschappen overbrengen. Dat lukt alleen met een complexe codering, waarbij ook pulsen en golven belangrijk zijn in het coderen van het signaal. De voortplanting van deze secundaire signalen is sterk niet-lineair, met instabiliteiten die belangrijk zijn voor het overbrengen van de boodschap. Op veel andere plaatsen in biologische systemen komt zo'n complexe dynamica voor. Bijvoorbeeld ook in de manier waarop de signalen vanuit het oog naar de hersenen worden getransporteerd en daar worden verwerkt. Vaak worden delen van zo'n signaalketen wel begrepen, maar het geheel vertoont veelal onbegrepen eigenschappen. Er zijn uitvoerige simulaties en vaak meer metingen nodig om die eigenschappen te begrijpen.

Biologen, fysici en wiskundigen proberen in de workshop samen nieuwe wegen te vinden op dit punt. De workshop begint met drie inleidende dagen, waarin de betrokkenen elkaar inwijden in hun kennis en jonge onderzoekers hun inzichten meegeven. Na deze tutorials volgt de eigenlijke workshop, waarin onderzoekers een aantal onbegrepen fenomenen willen aanpakken en nieuwe onderzoekslijnen willen opzetten. Er is volop ruimte voor discussie in het programma. Een aantal wetenschappers neemt ook de eigen simulatie-software mee, zodat aanpak en resultaten ter plekke kunnen worden vergeleken.

Daarbij zullen de betrokkenen onder meer spreken over de dynamica van gekoppelde oscillatoren, stabiliteit en evenwicht, fase-overgang in niet-evenwicht, kritische fenomenen, en de invloed van ruis.

De biofysicus Stan Gielen van de Radboud Universiteit in Nijmegen zal onder meer spreken over de signaalverwerking tussen zenuwcellen en over genoemde secundaire signalen, waarbij de calcium-huishouding in de cel een belangrijke rol speelt.

De wiskundige Bard Ermentrout (Pittsburgh, VS) zal spreken over synchronisatie bij gekoppelde oscillatoren, waarbij hij resultaten van zijn simulaties zal laten zien.

De bioloog Pascal Fries (eveneens uit Nijmegen) zal spreken over de coherentie in signalen van zenuwcellen, zoals die onder meer een rol speelt bij de communicatie tussen oog en hersenen.

Het volledige programma is te vinden op http://www.lorentzcenter.nl/lc/web/2005/20050523/info.php3?wsid=152

In de workshops van het Lorentz Center komen vooraanstaande wetenschappers uit binnen- en buitenland samen om in gezamenlijke afzondering te werken aan een actueel wetenschappelijk probleem. Discussie en interactie staan centraal in de workshops. De samenballing van uiteenlopende kennis levert vaak in korte tijd een grote vooruitgang op.

De workshop 'Oscillations and Instability; control, near and far from equilibrium in Biology' wordt van 23 mei tot 3 juni 2005 gehouden. Wetenschappers kunnen de lezingen kosteloos bijwonen. Inlichtingen en inschrijving: Gerda Filippo, filippo@lorentzcenter.nl Tel: (071) 5275401. Zie ook http://www.lc.leidenuniv.nl.

Mededeling voor de redactie (niet voor publicatie):
Voordrachten en discussies bij het Lorentz Center staan open voor alle geïnteresseerde journalisten. Het is een goede gelegenheid om in korte tijd een aantal internationale deskundigen te spreken. Graag even van te voren contact opnemen met Gerda Filippo (zie boven).

Voor inhoudelijk informatie kunt u contact opnemen met Stan Gielen, een van de coördinatoren van de workshop. Tel (024) 3614242, email s.gielen@science.ru.nl