Lorentz Center - Literature and Evolutionary Theory from 13 Dec 2007 through 15 Dec 2007
  Current Workshop  |   Overview   Back  |   Home   |   Search   |     

    Literature and Evolutionary Theory
    from 13 Dec 2007 through 15 Dec 2007

 

Literatuur en evolutietheorie

Biologen, literatuurwetenschappers en schrijvers komen van 13 tot 15 december bijeen in het Lorentz Center (Leiden) in een workshop over literatuur en evolutietheorie. Op het raakvlak van deze twee wetenschapsgebieden ontstaat fascinerend onderzoek, waaraan prominente wetenschappers en literatoren meedoen. De conferentie wordt mede georganiseerd door Ineke Sluiter en Frans Saris.

Hoe komt het dat sommige literaire werken de eeuwen overleven? Vertellen we elkaar verhalen om zelf beter te kunnen overleven? Zo zijn er nog meer parallellen tussen biologie en literatuur. Op het raakvlak van evolutietheorie en literatuur ontstaan verschillende onderzoeksthema's:

  1. Zijn verhalen (en kunst in het algemeen) belangrijk voor het overleven van de menselijke soort? Met andere woorden: is het een product van de evolutionaire aanpassing van de mens? Als dat zo is, dan moeten dezelfde vragen gesteld worden als bij de evolutie van andere biologische kenmerken. Een andere mogelijkheid is dat literatuur een toevallige mogelijkheid is, doordat we in de loop van de tijd een groter brein hebben gekregen. In elk geval geeft het te denken over de rol van gemeenschappelijke (religieuze) verhalen in een samenleving: zijn deze gemeenschappelijke verhalen spontaan op verschillende plaatsen ontstaan of hebben deze verhalen dezelfde ontwikkeling doorgemaakt?
  2. Literatuur is ook een laboratorium. Verhalen reflecteren menselijk gedrag. De literatuur is dus een grote verzameling 'case-studies', die interessant zijn voor evolutionair psychologen. Othello representeert jaloezie. De Grieken bij Troje zijn te vergelijken met een groep primaten die constant verwikkeld zijn in een strijd om overleven en voorplanting.
  3. De wording van een verhaal heeft vaak veel weg van biologische evolutie. Bij het doorvertellen ontstaan willekeurige variaties, de sterkste kenmerken overleven. Is de overleving van verhalen ook afhankelijk van de omgevingsfactoren? Hoe werken evolutionaire concepten in een context waarin klassieke genen geen rol spelen?

Vanuit veel verschillende vakgebieden worden dergelijke vragen bestudeerd, vaak zonder dat onderzoekers dat van elkaar weten. De workshop in Leiden brengt de verschillende invalshoeken bij elkaar. Daardoor ontstaat een overzicht over de kennis in dit jonge onderzoeksgebied. Zo worden ook de belangrijke onderzoeksvragen duidelijk. Tijdens de workshop zal er veel ruimte zijn voor de betrokkenen uit de verschillende vakgebieden om ideeën met elkaar uit te wisselen en nieuwe onderzoekslijnen op te zetten.

Aan de workshop nemen enkele pioniers van dit vakgebied deel, waaronder Brian Boyd (Auckland, NZ), Jonathan Gottschall (Washington, VS), Murray Smith (Canterbury, GB), David Sloan Wilson (New York, VS)

Een van de deelnemers is Maarten 't Hart, die als bioloog en literator de beide vakgebieden in zich verenigt. Hij ontwikkelde al in de jaren zeventig ideeën over de parallellen tussen literatuur en biologische evolutie.

Onder de initiatiefnemers is Frans Saris, een vooraanstaande natuurkundige, die de laatste tijd ook cultuuruitingen in evolutionair licht bestudeert. Volkeren die aan wetenschap doen hebben een grotere overlevingskans, zo poneerde hij.

De medeorganisator en hoogleraar Ineke Sluiter houdt zich als classica onder meer bezig met vragen naar culturele identiteit en de rol die verhalen spelen bij de totstandkoming daarvan.

De deelnemende hoogleraar Bas Haring publiceerde populaire boeken over de evolutietheorie.

De aankondiging en organisatorische details van de workshop staan hier.

De workshop "Literature and Evolutionary Theory" wordt van 13 tot 15 december 2007 gehouden in het Lorentz Centrum in Leiden. Geïnteresseerden kunnen de lezingen kosteloos bijwonen. Inlichtingen en inschrijving: Wies Groeneboer, email: , tel. 071 5276146. Zie ook de site.

Over het Lorentz Center:
In de workshops van het Lorentz Center komen vooraanstaande wetenschappers uit binnen- en buitenland samen om gezamenlijke te werken aan actuele wetenschappelijke problemen. Informele discussie en interactie staan centraal in de workshops. Deze intensieve kennisuitwisseling levert vaak in korte tijd een grote vooruitgang op.

   [Back]