PERSBERICHT

Quantum statistische fysica

Natuurkundigen komen van 11 tot 16 augustus samen in het Lorentz Center (Leiden) in een workshop over quantumeffecten in uiterst kleine structuren. Hun werk is belangrijk voor toekomstige computers en nano-motoren.

Elektronica wordt steeds kleiner. Daarmee passen er meer onderdelen op een chip en worden de schakelingen sneller. Bij het verder verkleinen komt een fundamentele grens in zicht, want op kleinere schaal gaan onvermijdelijk quantumeffecten een rol spelen. Tot nu toe proberen ontwerpers deze effecten te omzeilen. Maar je kunt er ook handig gebruik van maken om computers te construeren met bijzondere eigenschappen. In theorie althans, want er zijn voor zo'n quantum-computer nog veel problemen op te lossen. Warmte is een fundamenteel struikelblok bij zo'n computer. Het zorgt ervoor dat elektronen verstoord worden, waardoor informatie verloren gaat.

Dat is een belangrijk onderwerp in de workshop over quantum statistische fysica, die vanaf 11 augustus gehouden wordt in het Lorentz Center in Leiden.

Op uiterst kleine schaal is ons klassieke begrip van warmte, energie, arbeid en entropie niet bruikbaar, zo blijkt. De laatste jaren is grote vooruitgang geboekt in het verenigen van de quantum-theorie (de natuurwetten van het uiterst kleine) met de thermodynamica (de leer van energie en warmte). In de workshop komen theoretici en experimentatoren samen om berekeningen en metingen aan uiterst kleine structuren met elkaar te vergelijken en te bediscussieren. De betrokken nano-structuren liggen voor experimentatoren aan de grenzen van hun kunnen. En voor theoretici is het onderwerp nog nauwelijks ontgonnen terrein.

Die kennis is niet alleen belangrijk voor elektronica. Beter begrip van energie-effecten kan helpen bij het construeren van quantum-motoren. Net als een windmolen kunnen zulke nano-motoren energie uit hun omgeving omzetten in beweging. Maar omdat ze zo klein zijn, spelen daarbij allerlei quantum-effecten een rol. Zulke motor-bewegingen zijn al geconstrueerd in supergeleiders.

In de workshops van het Lorentz Center komen vooraanstaande wetenschappers uit binnen- en buitenland samen om in gezamenlijke afzondering te werken aan een actueel wetenschappelijk probleem. Discussie en interactie staan centraal in de workshops. De samenballing van uiteenlopende kennis levert vaak in korte tijd een grote vooruitgang op.

De workshop 'Hot Topics in Quantum Statistical Physics: q-Thermodynamics, q-Decoherence and q-Motors' wordt van 11 tot 16 augustus gehouden in het Lorentz Center in Leiden. Wetenschappers kunnen gratis deelnemen aan de workshop. Inlichtingen en inschrijving: Gerda Filippo, tel. 071 5275401, e-mail: filippo@lc.leidenuniv.nl. Zie ook http://www.lc.leidenuniv.nl.

Verdere informatie (in het Engels): Dr. Milena Grifoni (TU Delft), tel. 015 2786121, e-mail: m.grifoni@tnw.tudelft.nl. En bij: Theo Nieuwenhuizen, tel. 020 5256332, e-mail: nieuwenh@science.uva.nl.